ในการเข้ามามีบทบาทหรือเข้ามามีส่วนร่วมของประชาชนในกิจกรรมทางการเมืองและการบริหาร แยกได้เป็นหลายส่วน หลายฐานะ เช่น

(1) ในส่วนของการเป็นตัวแทนของประชาชนที่เข้ามามีบทบาทในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาล ซึ่งทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติและบทบาทในการเป็นคณะเทศมนตรี ซึ่งทำหน้าที่เป็นฝ่ายบริหาร เทศบาลนครนครปฐมมีจำนวนสมาชิกสภาเทศบาล รวม 24 คน

(2) ในส่วนของการเป็นคณะกรรมการชุมชน ในเขตเทศบาลนครนครปฐม มี ชุมชนจำนวน 73 ชุมชน แต่ละชุมชนจะประกอบด้วยตัวแทนจำนวน 5 – 16 คน โดยเทศบาลนครนครปฐมกำหนดจัดให้มีการประชุมร่วมกับคณะกรรมการชุมชนเป็นประจำทุกเดือน อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อร่วมประชุมเสนอปัญหา แนวทางแก้ไขปัญหา รวมถึงข้อเสนอแนะในการพัฒนาท้องถิ่นร่วมกับประชาชนในชุมชนแต่ละชุมชนของเทศบาล มีส่วนเข้าร่วมกิจกรรมในโครงการต่างๆ ของเทศบาล เช่น โครงการอบรมสัมมนาทัศนศึกษาดูงานคณะกรรมการชุมชนย่อย โครงการเทศบาลเคลื่อนที่ เป็นต้น ซึ่งก่อให้เกิดการมีส่วนร่วมและสร้างสัมพันธ์อันดีระหว่างเทศบาลกับประชาชน

(3) ในส่วนของการเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขในเขตเมือง (อสม.) ขณะนี้มีจำนวนประมาณ 140 คน ซึ่งจะปฏิบัติหน้าที่แทนพยาบาลของศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลในการดูแล ป้องกันและรักษาสุขภาพอนามัยของประชาชน โดยจะมีการประชุมร่วมกับเทศบาลเป็นประจำทุกเดือน เพื่อรับความรู้ใหม่ ๆ ในการดูแลสุขภาพอนามัยของประชาชนเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ยังมีองค์กรภาคเอกชนที่เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ของเทศบาล เช่น หอการค้าจังหวัด สภาอุตสาหกรรมจังหวัด ชมรมสมาคมจังหวัดนครปฐม สโมสรโรตารี่ สโมสร ไลออนส์ ซึ่งจะเป็นองค์กรเอกชนที่เข้ามามีส่วนร่วมสนับสนุนในการจัดกิจกรรม จัดงานประเพณีวัฒนธรรมต่างๆ ที่ส่งเสริมการท่องเที่ยว การค้า การเศรษฐกิจโดยรวมด้วย